Dogmatil là thuốc trong nhóm thuốc hướng thần với tác dụng trong điều trị lo âu và rối loạn tâm thần. Hoạt chất chính trong thuốc là Sulpiride.

Thuốc Dogmatil có tác dụng gì và những lưu ý khi sử dụng thuốc ra sao sẽ được giảng viên Cao đẳng dược TPHCM chia sẻ trong bài viết dưới đây.

Thông tin tham khảo thêm Dogmatil

Thành phần của Dogmatil: Sulpiride

Dạng thuốc và hàm lượng: viên nang 50 mg: hộp 30 viên

Loại thuốc: An thần kinh, giải ức chế.

Dược lực học

• Thuốc an thần kinh BENZAMIDE
• ATC code: N0SAL01
• Với liều thấp sulpiride can thiệp vào đường dẫn truyền than kinh dopaminergic trong não, tạo ra tác dụng hoạt hóa kích thích giống như dopamine. Với liều cao, sulpiride có tác động làm giảm sản xuất dopamine.

Dược động học của thuốc Dogmatil

Quá trình hấp thu của thuốc Dogmatil

Dùng bằng đường uống, sulpiride được hấp thu trong 4,5 giờ ; nồng độ đỉnh của sulpiride trong huyết tương là 0,25 mg/l sau khi uống viên nang 50 mg.

Sinh khả dụng của dạng uống là từ 25 đến 35%, có thể có sự khác biệt đáng kể giữa người này và người khác. Các nồng độ của sulpiride trong huyết tương có liên quan tuyến tính với liều dùng.

Phân bố của thuốc Dogmatil trong cơ thể

Sulpiride trong Dogmatil được khuếch tán nhanh đến các mô, nhất là đến gan và thận; sự khuếch tán đến não kém, chủ yếu là đến tuyến yên.

Tỷ lệ gắn với protein huyết tương dưới 40%; hệ số phân phối đến hồng cầu và huyết tương là 1. Sự bài tiết qua sữa mẹ được ước đoán là 1/1000 của liều hàng ngày. Các số liệu được thực hiện trên động vật bằng sulpiride được đánh dấu (C14) chứng tỏ rằng sự bài tiết qua hàng rào nhau thai rất kém. Ngược lại với những ghi nhận trên động vật, sulpiride rất ít bị chuyển hóa ở người; 92% liều sulpiride dùng bằng đường tiêm bắp được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng không đổi.

Thải trừ của thuốc Dogmatil

Dược động của sulpiride trong thuốc Dogmatil bao gồm hấp thu, phân phối và đào thải. Thời gian bán hủy đào thải trong huyết tương là 7 giờ ; thể tích phân phối là 0,94 l/kg. Thanh thải toàn phần là 126 ml/phút.

Sulpiride được bài tiết chủ yếu qua thận, nhờ quá trình lọc ở cầu thận. Thanh thải ở thận thường gần bằng với thanh thải toàn phần.

Công dụng

Thuốc Dogmatil là thuốc kê đơn có tác dụng trên hệ thần kinh. Thuốc Dogmatil được chỉ định trong các trường hợp trầm cảm, hội chứng ruột kích thích.

Cơ chế tác dụng của thành phần Sulpiride trong thuốc Dogtatil được chỉ định trong các trạng thái thần kinh ức chế, căng thẳng. Tuy nhiên, thuốc Dogmatil có chống chỉ định cho một số đối tượng cần lưu ý.

Dogmatil với thành phần chính là  Sulpiride có tác dụng phóng bế chọn lọc thụ thể dopamin D2. Thụ thể dopamin D2 có vai trò quan trọng trong truyền tín hiệu và điều hòa tín hiệu nhập. Ở liều thấp thuốc tác động hoạt hóa dẫn truyền  dopamin, ở liều cao chúng tác động làm giảm sản xuất dopamin do đó thuốc vừa có tác dụng chống trầm cảm ở liều thấp và có tác dụng với các triệu chứng dương tính của tâm thần phân liệt ở liều cao.

Thuốc Dogmatil là thuốc kê đơn có tác dụng trên hệ thần kinh

Chỉ định của thuốc Dogmatil

Thuốc Dogmatil được chỉ định điều trị bệnh lý tâm thần kinh với các chỉ định sau.

• Bệnh trầm cảm, bệnh tâm thể, hội chứng ruột kích thích.
• Trạng thái thần kinh ức chế.
• Thuốc Dogmatil được chỉ định điều trị trong một số trường hợp như: thể lo âu ở người lớn.
• Ngoài ra thuốc còn được chỉ định sử dụng trong trường hợp điều trị các rối loạn hành vi ở người lớn và trẻ em trên 6 tuổi.
• Thuốc Dogmatil được chỉ định điều trị trong trường hợp rối loạn tâm thần cấp và mạn tính.
• Sulpirid trong điều trị dạ dày, cần tham khảo thêm ý kiến của bác sĩ trong trường hợp này
• Thuốc Dogmatil được chỉ định điều trị ngắn hạn các triệu chứng lo âu ở người lớn khi không đáp ứng với các điều trị chuẩn.
• Ðiều trị các rối loạn tâm thần trong các bệnh thực thể.
• Các rối loạn hành vi nặng: kích động, tự làm tổn thương
• Trạng thái thần kinh ức chế.
• Bắt chước rập khuôn, ở trẻ trên 6 tuổi, đặc biệt trong bệnh cảnh hội chứng tự kỷ.

Chống chỉ định của thuốc Dogmatil

• Chống chỉ định cho bệnh nhân đã biết hay nghi ngờ bị u tủy thượng thận (do có nguy cơ gây tai biến cao huyết áp nặng).

• Không kê toa cho bệnh nhân dị ứng (quá mẫn cảm) với sulpiride hoặc bất kỳ thành phần nào khác của thuốc được kê.
• Có một loại khối u gọi là u pheochromocytoma. Nếu bạn có một khối u phụ thuộc vào prolactin ví dụ như u tuyến yên và ung thư vú.
• Người bị suy thận nặng, bị động kinh
• Người cao tuổi
• Trẻ em dưới 6 tuổi
• Người bị dị ứng hoặc mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào của thuốc
• Nếu bạn bị rối loạn nhịp tim hoặc một bệnh tim nặng khác.
• Nếu bạn bị nhịp tim chậm (tim đập chậm hơn)
• Người bị u tế bào ưa sắc, u tuyến yên, ung thư vú, u tủy thượng thận

• Đang dùng một loại thuốc điều trị bệnh Parkinson có tên là levodopa.

• Phụ nữ đang mang thai hoặc đang cho con bú cần có sự tư vấn và chỉ định của bác sĩ nếu bắt buộc phải dùng

Không kê toa thuốc Dogmatil cho bệnh nhân dị ứng

Tác dụng ngoại ý của thuốc Dogmatil

Tác dụng ngoại ý của thuốc Dogmatil khi sử dụng thuốc

• Tăng cân bất thường ở bệnh nhân

• Tăng prolactine máu tạm thời và có hồi phục có thể gây vô kinh, tiết sữa
• Vú to ở nam giới, giảm khoái cảm hay lãnh cảm.
• Tác dụng ngoại ý của thuốc Dogmatil trên hệ thần kinh rất hiếm khi xảy ra

• Rối loạn vận động sớm cơn xoay mắt, cứng hàm, vẹo cổ co giật
• Hội chứng ngoại tháp, giảm một phần khi sử dụng với thuốc kháng liệt rung tác động kháng cholinergic.
• Rối loạn vận động muộn khi điều trị kéo dài.
• Trong thời gian đầu trị liệu thường sẽ buồn ngủ, ngủ gật
• Tác dụng ngoại ý của thuốc Dogmatil  trên thần kinh thực vật: Hạ huyết áp thế đứng.

Liều lượng và cách dùng thuốc Dogmatil

Sử dụng thuốc cần tuân theo các chỉ dẫn của bác sĩ. Thuốc được bào chế ở dạng viên nang cứng và sử dụng đường uống. Uống thuốc với một lượng nước vừa đủ, vào thời điểm buổi sáng và buổi tối có thể là sau bữa ăn.

Liều dùng của thuốc Dogmatil

Dùng cho người lớn. Trạng thái thần kinh ức chế : 2-4 viên/ngày (100-200 mg/ngày).

Một số tác dụng không mong muốn

Khi sử dụng thuốc bệnh nhân có thể gặp phải một số tác dụng không mong muốn.

• Một số tác dụng bất lợi trên hệ thống máu và bạch huyết: Giảm bạch cầu, giảm bạch cầu trung tính và mất bạch cầu hạt
• Mất kinh
• Vú to ở nam giới
• Một số báo cáo về các tác dụng không mong muốn trên tim mạch như: Loạn nhịp tim, huyết khối tĩnh mạch, máu đông trong tim mạch, thay đổi huyết áp, nhịp tim, tắc tĩnh mạch phổi, kéo dài khoảng QT nhưng ít gặp, thuyên tắc tĩnh mạch sâu
• Bất lực, lãnh cảm, tăng cân
• Ngủ gà, run, cứng đờ và/hoặc các cử động bất thường ở mặt (và lưỡi)
• Cảm giác chóng mặt khi từ tư thế nằm hoặc ngồi chuyên sang tư thế đứng
• Động kinh, nổi ban, tăng men gan
• Loạn nhịp tim
• Cục máu đông trong tĩnh mạch, đặc biệt ở hai chân (triệu chứng bao gồm sưng phồng, đau và đỏ)
• Đau ngực và khó thở nếu bạn gặp các triệu chứng này hãy đến bác sĩ ngay
• Sốt không rõ nguyên nhân, ra mồ hôi, tái nhợt
• Thay đổi huyết áp hoặc nhịp tim, thay đổi ý thức, co cứng cơ.
• Tác dụng phụ không mong muốn trên tiêu hóa có thể xảy ra như: tăng tiết nước bọt, táo bón
• Tác dụng không mong muốn trên da khi bệnh nhân sử dụng thuốc như nổi ban, ngứa.
• Một số báo cáo về các tình trạng tăng cân khi sử dụng thuốc.
• Xét nghiệm chức năng gan thấy men gan tăng.
• Một số báo cáo về các tác dụng không mong muốn trên thần kinh, tâm thần khi bệnh nhân sử dụng thuốc như: động kinh, bất động, lạnh cảm, ngủ gà, chóng mặt khi thay đổi tư thế, thay đổi ý thức hội chứng ngoại tháp và hội chứng Parkinson (với tần suất ít gặp)
• Một số báo cáo về các tác dụng không mong muốn trên cơ khi bệnh nhân sử dụng thuốc như: các cứ động bất thường ở vùng lưỡi và mặt, run, cứng đờ, co cứng cơ
• Thuốc có tác dụng làm tăng tiết prolactin có thể gây kinh nguyệt hoặc vô kinh ở phụ nữ, có thể làm tăng tiết sữa đầu vú một cách bất thường
• Ngoài ra có thể có một số tác dụng không mong muốn khác khi bệnh nhân sử dụng như: hội chứng sốt cao ác tính do thuốc an thần kinh, tái nhợt, toán mồ hôi,

Thận trọng khi sử dụng thuốc Dogmatil

Trước khi bạn bắt đầu dùng Dogmatil  là cho bác sĩ của bạn biết:

• Bạn có đang mang thai hoặc đang cho con bú.
• Có vấn đề về gan, thận hoặc tuyến tiền liệt.
• Có bất kỳ vấn đề gì với hơi thở của mình.
• Bị bệnh tim hoặc mạch máu.
• Bạn mắc bất kỳ dấu hiệu trầm cảm, tăng áp lực trong mắt (bệnh tăng nhãn áp) hoặc một tình trạng gây yếu cơ, động kinh, bệnh Parkinson, được gọi là bệnh nhược cơ.

• Thận trọng khi kê toa thuốc Dogmatil cho người lớn tuổi do nhạy cảm cao với thuốc.
• Nếu có sốt cao, phải ngưng điều trị.
• Cần thận trọng giảm liều và không nên điều trị liên tục ở bệnh nhân bị suy thận nặng. Do thuốc chủ yếu được đào thải qua thận
• Theo dõi ở bệnh nhân bị động kinh. Nên tăng cường do thuốc có thể làm giảm ngưỡng gây động kinh.
• Bạn có một khối u trên tuyến thượng thận

• Nếu bạn bị dị ứng với thuốc.
• Nếu bạn đã từng bị vàng da hoặc lòng trắng của mắt (vàng da) hoặc rối loạn máu.
• Nếu bạn đang dùng hoặc sử dụng bất kỳ loại thuốc nào khác bao gồm bất kỳ loại thuốc nào bạn đang dùng không cần toa bác sĩ, cũng như các loại thuốc thảo dược và thuốc bổ sung.
• Mắc chứng rối loạn máu di truyền hiếm gặp gọi là rối loạn chuyển hóa porphyrin.

• Cần hết sức thận trọng khi dùng thuốc Dogmatil cho bệnh nhân bị bệnh Parkinson Tốt nhất nên có sự theo dõi và giám sát chặt chẽ của nhân viên y tế.
• Chỉ nên dùng thuốc này trong thời kỳ có thai nếu bác sĩ kê đơn cho bạn.

• Phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ: Không nên cho con bú sữa mẹ trong thời gian dùng thuốc

• Nếu bệnh nhân sốt cao thì phải ngừng dùng thuốc. Bởi đây có thể là một trong những yếu tố của hội chứng ác tính của thuốc loạn thần kinh.

• Không nên sử dụng thuốc Dogmatil cho những người lái xe và vận động nhiều vì thuốc có thể gây buồn ngủ.

Tương tác thuốc Dogmatil

Thuốc Dogmatil có thể xảy ra một số tương tác với nhiều thuốc khác, đặc biệt là các thuốc có tác dụng trên hệ thần kinh.

Chống chỉ định phối hợp Dogmatil với Levodopa: do Dogmatil có đối kháng tương tranh giữa lévodopa và các thuốc an thần kinh.

Khi sử dụng thuốc cần đặc biệt lưu ý chỉ dùng thuốc theo đơn bác sĩ, và nắm đầy đủ các loại thuốc đang điều trị để không phối hợp sai.

Trong trường hợp cần được điều trị bằng thuốc an thần kinh, không nên tiếp tục dùng lévodopa do có thể làm nặng thêm các rối loạn tâm thần và có thể tác động lên các thụ thể đã bị phong bế bởi các thuốc an thần kinh. Không được dùng lévodopa (do các thụ thể dopaminergic đã bị phong bế bởi các thuốc an thần kinh), mà nên dùng các thuốc kháng cholinergic.

Thuốc cao huyết áp: tăng tác dụng hạ huyết áp và có thể gây hạ huyết áp tư thế (do hiệp đồng tác dụng).

Ở những bệnh nhân bị liệt rung (parkinson) được điều trị bằng lévodopa.

Các thuốc ức chế thần kinh trung ương khác: thuốc chống trầm cảm có tác dụng an thần

Thuốc kháng histamine H1 có tác dụng an thần, clonidine và các thuốc cùng họ, thuốc ngủ, barbiturate, thuốc an thần giải lo âu, methadone

Tăng ức chế thần kinh trung ương, nhất là ở những người phải lái xe hay điều khiển máy móc.